Bij Explora leren kinderen leren

Ouders en leerkrachten over wat passend onderwijs betekent voor meer- en hoogbegaafde leerlingen

Na school kon er thuis soms niets meer bij. Een gewone vraag of een kleine afspraak was al genoeg voor een uitbarsting. Marjolein en Joost zagen op de vorige school hoe hun twee zoons vastliepen in onderwijs dat onvoldoende bij hen aansloot. Na gesprekken, hulp van buitenaf en verder onderzoek kwamen zij uit bij Explora op Brede school Het Anker. Joost: “Binnen een paar dagen merkten we verschil. Ze werden geprikkeld op een manier die zij nodig hadden.”

Ook Roxy en José spreken over Explora als een uitkomst. Hun kinderen kregen er onderwijs dat rekening hield met de manier waarop zij denken en leren. Explora staat daarbij niet op zichzelf. Het Anker biedt inclusief en samenhangend onderwijs voor meer- en hoogbegaafde leerlingen in de groepen 1 tot en met 8. Voor leerlingen uit groep 4 tot en met 8 is er het dagelijkse aanbod in Explora. Daar leren kinderen hun eigen manier van denken en leren beter kennen. Ze oefenen met samenwerken en omgaan met tegenslag en ontwikkelen zo vaardigheden waarop ze in de toekomst kunnen voortbouwen.

Verder kijken dan goede cijfers

“Het gaat bij Explora niet alleen om kinderen die hoge cijfers halen”, vertelt Lotte, leerkracht van de Explora-groep. “Sommige meer- en hoogbegaafde leerlingen laten op school juist minder zien dan ze kunnen. Sommige kinderen passen zich aan of lopen pas vast wanneer iets niet vanzelf gaat. We kijken dus vooral naar wat een kind nodig heeft in het onderwijs en bij de begeleiding.”

Carole, leerkracht bij de kleuters op Het Anker, weet hoe belangrijk vroeg signaleren is. “Als een kind net iets meer kan, zijn ouders vaak erg zoekende. We kijken daarom al bij de kleuters naar verschillende signalen van meer- en hoogbegaafdheid en nemen ervaringen van ouders daarin mee.” Carole en haar collega’s spelen een belangrijke rol bij die eerste signalering. Carole: “Na het signaleren kijken we verder. We bedenken: wat heeft dit kind nodig? Samen met Lotte zorg ik voor een doorgaande lijn voor kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong.”

Leren in de jaargroep en bij Explora

Explora is een integraal onderdeel van Brede school Het Anker. Het lokaal is ingericht als een verrijkte leeromgeving, met veel ruimte voor onderzoek, autonomie en zelfstandig werken. Lotte: “De leerlingen starten de ochtend in hun eigen jaargroep. Daar volgen zij onder meer rekenen en spelling. Na de kleine pauze gaan ze naar Explora. Die combinatie is bewust gekozen: de verbinding tussen de jaargroep en Explora draagt bij aan een inclusieve samenleving. Door deze diversiteit leren de kinderen direct omgaan met verschillen in de maatschappij. Niet alleen op school, maar ook daarbuiten.”

De leerlingen blijven deelnemen aan alle gezamenlijke activiteiten met de jaargroep, zoals gym, vieringen, de schoolreis, de musical en het schoolkamp. Zo blijven de jaargroep en Explora nauw met elkaar verbonden. De Explora-groep biedt ruimte voor maximaal zestien leerlingen. Op dit moment bestaat Explora uit elf leerlingen uit groep 4 tot en met 8. Het voordeel van verschillende leeftijden samen in één groep is dat de kinderen gelijkgestemden vinden en van elkaar leren.

Binnen Explora en Het Anker wordt thematisch gewerkt. Zo verdiepen kinderen zich binnen het thema ‘Aardse extremen’ bijvoorbeeld in wolken, vulkanen, aardbevingen, tsunami’s en orkanen. Taal, onderzoek en creatieve opdrachten worden zoveel mogelijk aan zo’n thema gekoppeld. Daarnaast werken de leerlingen met een weektaak die ook in het teken staat van het thema en uitdagende opdrachten bevat. Naast het zelfstandig keuzes leren maken en plannen ontwikkelen kinderen zo ook vaardigheden die bij het leren leren horen.

Roxy zag wat maatwerk kan betekenen. Haar kind leert sterk vanuit beelden en liep bij topografie vast op de gebruikelijke kaart. “Tijdens de toets stonden de nummers op de kaart op een andere plaats.” Er werd een aangepaste versie gemaakt die aansloot bij zijn manier van informatie verwerken. “Het was echt op hem toegespitst”, vertelt Roxy. “Hij kreeg de ruimte om op zijn eigen manier te leren.” José vat de begeleiding samen in drie begrippen: “Begrip, erkenning en nauw contact. Als thuis iets opviel, konden we snel overleggen met Lotte en samen een andere aanpak zoeken. Dat werkte geweldig.”

Moeite doen mag

Kinderen die lang zonder veel moeite door de lesstof gaan, moeten soms nog ontdekken hoe leren voelt. Bij Explora oefenen ze met plannen, hulp vragen, fouten maken en doorzetten. Een denkpuzzel, het leren van de Chinese taal of een tekenopdracht zonder vaststaande uitkomst kan weerstand oproepen. Juist daardoor leren kinderen omgaan met frustratie. Lotte grijpt daarom niet altijd direct in: “Ik observeer eerst en geef ruimte. Later bespreek ik met het kind wat er gebeurde. Ik word er juist blij van als een leerling zegt: ‘Dit vind ik echt heel moeilijk.’ Want dan weten ze: ‘Ik ben aan het leren.’” De leerkracht staat daardoor minder voor de groep en meer in de groep.

Marjolein zag hoe haar oudste zoon leerde omgaan met rekenwerk dat niet meteen lukte. In plaats van af te haken, leerde hij tussenstappen maken en doorzetten. “Explora draait voor mij niet alleen om moeilijkere lesstof”, zegt zij. “Kinderen leren er vooral hoe ze iets kunnen aanpakken als het niet vanzelf gaat. Daarvoor moeten ze wel opdrachten krijgen die aansluiten bij hun niveau.”

Thuis werd het verschil snel merkbaar. Binnen enkele weken kon het gezin na school weer gewoon een gesprek voeren, zonder boosheid en frustraties van de kinderen. Joost herkent die groei. “De kinderen vertellen vaker over wat zij onderzoeken en denken daar thuis op door. Je hoort dat hun hoofd actief is en dat nieuwe gebieden worden aangesproken.”

Van buiten naar Explora

Explora is er ook voor leerlingen van andere scholen. Ouders die denken dat Explora bij hun zoon of dochter past, kunnen contact opnemen met Het Anker. In een gesprek wordt bekeken wat het kind nodig heeft en welke vervolgstappen nodig zijn om te bepalen of Explora de juiste plek is.

Voor Marjolein en Joost was die weg niet vanzelfsprekend. Zij hoorden toevallig via een andere ouder over Explora. Marjolein vindt het daarom belangrijk dat niet alleen de voorziening bekender wordt, maar ook de route ernaartoe: “Als ouders interesse hebben, is het fijn om te weten waar ze terechtkunnen en hoe ze daar komen.” Ze hoopt dan ook dat dit artikel hieraan bijdraagt. Hun jongste zoon mocht eerst twee weken meedraaien. Binnen enkele dagen zag Lotte dat hij bij de groep paste. “Ons stille kind dat gemakkelijk over het hoofd werd gezien, voelde zich eindelijk serieus genomen.”

José en Roxy benadrukken dat ouders waardevolle informatie hebben. José: “Zie ouders als gelijkwaardige gesprekspartners. Zij zijn ervaringsdeskundigen als het om hun kind gaat.” Roxy: “Volg je onderbuikgevoel en ga op zoek naar een oplossing als je denkt dat je kind anders leert. Dat gevoel komt ergens vandaan.”

Een waardevolle voorziening die mag groeien

Kennisdeling vanuit Explora is volop gaande. Binnen Het Anker ondersteunen Lotte en Carole collega’s onder meer bij het signaleren, compacten en verrijken. Ook is er binnen de stichting al enkele jaren een intervisiegroep waarin leerkrachten van verschillende scholen kennis en ideeën over begaafdheid uitwisselen. Carole droomt ervan de doorgaande lijn verder uit te breiden naar de peuters van Kind & Co die worden opgevangen binnen Het Anker. Lotte hoopt dat begaafde leerlingen in de toekomst vanzelfsprekend bij het onderwijs horen. “Want als kinderen zich gezien voelen en begrijpen hoe zij leren, kunnen ze met vertrouwen hun eigen weg vervolgen.”

Kennismaken met Explora?

Explora is er voor meer- en hoogbegaafde leerlingen uit groep 4 tot en met 8, ook als zij nu op een andere school zitten. Heb of ken je een kind bij wie Explora mogelijk past? Neem dan contact op met Brede school Het Anker in Wijk bij Duurstede. Tijdens een gesprek wordt bekeken wat het kind nodig heeft en welke vervolgstappen nodig zijn om te bepalen of Explora de juiste plek is.

Bekijk Exploraklas bel 0343-792000 of mail naar info@hetanker-wijk.nl.